Ortaoyunu Nedir? Ne Demek? Hakkında Kısaca Bilgi

Ortaoyunu nedir? ne nemek? hakkında kısaca bilgi

Edebiyat Terimi Olarak Ortaoyunu

1. Sahne olarak kabul edilen ve etrafı seyircilerle kuşatılmış bir alanda, belirli bir konu doğrultusunda fakat yazılı bir metne bağlı kalınmaksızın oynanan tuluata dayalı oyun.

2. Halkın ortasında açıkta bir meydanda metinsiz, suflörsüz, ezbersiz olarak oynanan geleneksel Türk tiyatrosu.

Edebiyat Terimleri Sözlüğü (740)


Tiyatro Terimi Olarak Ortaoyunu

Türk doğaçlama halk tiyatrosu. Kol oyunlarından gelişerek 19. yüzyılda kesin biçimine kavuşan Ortaoyunu, adını, izleyicilerin, çevre oldukları bir orta yerde oynanmasından alır. Ortaoyunu, kendi bir özelliği olarak, açık yerlerde, palanga ya da meydan adı verilen yuvarlak ya da yumurtamsı bir alanda oynanır; burada, erkek izleyicilerin oturduğu mevki ile kadın izleyicilerin oturduğu kafes, ip gerili kazıklarla ayrılmıştır; oyuncular, sahne giysilerini değiştirdikleri, önü perdeyle kapatılmış sandık odası'ndan kapı yoluyla oyun alanına girerler. Ortaoyunu'nun dekoru, 68 cm. -1 m. Yükseklikte, genellikle Kavuklu'nun işyerini temsil eden ve iki kanatlı bir kafes olan dükkan ile 1.5m yükseklikte, iki, üç ya da dört kanatlı, genellikle ev olarak kullanılan ve önünde iskemleler bulunan bir paravanaydı. Ortaoyunu'nun başında köçek, çengi ve curcunabazların müzik eşliğinde raks gösterisi yer alırdı. Gündelik olaylardan yola çıkan, doğaçlama, durum komedyası ve laf oyunlarına dayanan Ortaoyunu dört bölüme ayrılırdı: Pişekâr'ın izleyiciyi selamlayıp, zurnacıyla konuşup oyunu açması, giriş; Kavuklu ile kavuklu-arkası'nın oyuna girmesiyle başlayan muhavere; belli bir olayın temsil edildiği fasıl; Pişekâr'ın izleyiciden özür dileyip, gelecek oyunun adı ve yerini bildirerek oyunu kapatışı, bitiş. Ortaoyunu fasıllarının çoğu Karagöz'ünküyle aynıdır; klasik ve yeni eklenmiş fasıllar olmak üzere iki öbekte toplanır. Ortaoyunu'nun başlıca tipleri şöyle gösterilebilir: Oyunu açıp, yürütüp, kapayan; hem oyuncu, hem sahneye koyucu, hem de yazar gibi davranan, kenarı kürklü kaftan ve külah giyen, elinde şakşak taşıyan Pişekâr; Pişekâr'la birlikte oyunu yürüten; ikinci-oyuncu ve başkomik, kavuk ve kaftan giyen Kavuklu; Çelebi, Zenne, Tuzsuz, Kavuklu-arkası, Denyo; taklit tipleri: Kürt, Arnavut, Acem, Arap, Yahudi, Ermeni, Rum, Frenk. Her tip kendisini simgeleyen müzikle içeri girerdi; müzikçiler oyunla bütünleşmişlerdi. Ortaoyunu, yerini 19. yüzyıl ortalarında yerini tuluat tiyatrosuna bırakmıştır.

Tiyatro Terimleri Sözlüğü (562)


Paylaş tweet facebook

Ortaoyunu terimi hakkında yorum yazabilirsiniz.

Ortaoyunu terimi hakkındaki yorumlar

Ortaoyunu hakkında henüz yorum yazılmamış. Üstteki formu kullanarak ilk yorumu yazabilirsiniz.

Ortaoyunu ile ilgili benzer terimler:

Devlet Tiyatrosu :Devletten ödenek alan, kültür ve sanat alanında kamu hizmeti ile sorumlu olan geniş olanakl...devamını oku

Tuluat Tiyatrosu :Yazılı metni olmayan, kararlaştırılmış taslağına göre oyuncuların yakıştırma sözleriyle tam...devamını oku

Dekor Birimi :Dekor parçası....devamını oku

Virtüöz :Üstün bir tekniği, yorum gücü ile ustalık düzeyine erişmiş oyuncu....devamını oku

Bilgisayarlı Karartıcı :Bilgisayar yoluyla sahne ışıklarının saptandığı, gerçekleştirildiği ve denetlendiği elektro...devamını oku

Işık Köprüsü :Sahne ağzının seyirciye görünmeyen üst kesiminden ışıldakların asıldığı ve ışıklamanın düze...devamını oku

Dramatik Tiyatro :1-Konuşmanın, hareketlere desteklendiği tiyatro. 2-Epik Tiyatro'nun çıkışından sonra, es...devamını oku

Öncü Tiyatro :Getiren tiyatro. Öncü oyunları yaygınlaştırmayı amaç edinen tiyatro....devamını oku